auke meijer

Digitale mengtafels

Een aantal jaren geleden heb ik voor Musicmaker een artikel geschreven over het verschil tussen digitale en analoge mengtafels. Vandaag de dag zijn digitale mengtafels niet meer weg te denken uit de live-sfeer. Wat is de huidige status van digitale mengtafels en wat kunnen we eventueel nog verwachten?

Digitale mengtafels hebben hun plek wat betreft de livesound inmiddels volledig bewezen. Nagenoeg iedere audiotechnicus heeft weleens digitaal gemixt. In het begin was dit wellicht nog wat onwennig, maar ‘alle begin is moeilijk’. Met name de te verrichten handdelingen zijn totaal anders dan bij een analoge mengtafel. Bij een analoge mengtafel zijn de verschillende functies vaak per kanaal beschikbaar, en op een digitale tafel zijn deze functies veelal centraal ondergebracht rondom een scherm. In een aantal gevallen heeft de digitale mengtafel zelfs een touchscreen.

PIONIER

Inmiddels zijn nagenoeg alle grote fabrikanten overstag gegaan en maken een of meerdere digitale mengtafels. Yamaha is pionier op dit gebied geweest, onder andere met de O2R. Maar ook gerenommeerde fabrikanten als Allen & Heath, Soundcraft, Digico en Midas zijn inmiddels niet meer weg te denken uit de digitale mengtafelwereld.

In de laatste jaren zijn er veel ontwikkelingen geweest op het gebied

van digitale mengtafels. Waren het in eerste instantie mengtafels die voornamelijk bedoeld waren voor maximaal 32 kanalen (een aantal uitzonderingen zoals Yamaha PM- 1D en Digico D5 daargelaten), inmiddels zijn de ‘betaalbare’ digitale mengtafels (tot € 25.000,-) veelal voorzien van minimaal 48 of meer inputs en 24 of meer uitgangen.

VERGEVORDERD

De hamvraag bij digitale mengtafels is natuurlijk of ze net zo goed klinken als analoge mengtafels. Hierop is mijn antwoord een volmondig ‘ja’. De digitale technieken zijn dermate vergevorderd dat het nagenoeg onmogelijk is om het verschil te horen tussen een analoge en een digitale mengtafel, zeker als je de verschillen tijdens een concert probeert te onderscheiden. Zelfs de ultra compacte LS9serie van Yamaha klinkt ronduit goed.

Het grote onderscheid tussen de diverse digitale mengtafels is met name de wijze waarop de interface is opgebouwd en de wijze waarop het signaal van het podium naar de console wordt aangevoerd. In bepaalde gevallen gebeurt dit nog met een ‘ouderwetse’ multikabel, maar veelal is dit tegenwoordig via een Cat5e-verbinding of coaxkabel. Alle fabrikanten claimen dat zij het beste systeem gebruiken om signalen van en naar het podium te transporteren. In de praktijk maakt dit weinig verschil als je de kabels uitrolt. Uiteraard heeft iedere fabrikant zijn eigen visie op de manier waarop signalen moeten worden aangevoerd. Het merendeel van de systemen gebruikt MADI, Ether- Sound of AES50, en dat is voor de eindgebruiker nagenoeg hetzelfde. Er gaat een digitaal protocol over een dunne kabel en qua betrouwbaarheid is dat feitelijk gelijk.

RISICOVOL

Een ander verschil tussen digitale mengtafels van ongeveer vijf jaar geleden en nu is dat nagenoeg iedere fabrikant de mogelijkheid biedt om de mengtafel via een draadloze verbinding te bedienen, bijvoorbeeld door middel van een iPad. Dit heeft grote voordelen, vooral als je de monitors vanaf de zaalmengtafel bedient. In dat geval kun je als technicus, na een ruwe

mix gemaakt te hebben, eenvoudig gaan finetunen vanaf het podium. Af en toe zie ik ook weleens technici die het aandurven om zelfs de gehele mix vanaf een iPad te doen, maar dat is redelijk risicovol. Als de WiFi-verbinding uitvalt, ben je de gehele controle kwijt en dat wil je echt niet.

VOORDELEN

Concreet is er de laatste jaren veel veranderd. Met name het prijsniveau van de huidige digitale mengtafels is dermate interessant dat het voor bijna iedereen mogelijk is om digitaal te mixen, met alle voordelen van dien. Naast een compacte footprint kun je natuurlijk ook de instellingen van een hele show opslaan. Bij een festival kun je vaak volstaan met een usb-stick waar jouw complete show op staat. Je hoeft de gegevens simpelweg in te laden in de mengtafel, en ziedaar! Bij met name de grotere tourende acts zie ik steeds vaker dat de tech- nicus een show heeft opgeslagen van die specifieke mengtafel, en dat scheelt enorm veel tijd. Het garandeert bovendien in veel gevallen een hogere kwaliteit van de show.