auke meijer

Laag bij de grond

 

Deze maand in Live-sound een artikel over subwoofers. Ogenschijnlijk zijn subwoofers relatief eenvoudige items binnen de pro audio. Je legt ze ergens voor het podium en het zal wel werken. Met een paar prakti- sche tips kun je subwoofers relatief snel beter toepassen en het totaalgeluid nog meer optimaliseren. Laag bij de grond.

TEKST: AUKE MEIJER

Subwoofers zijn de lage tonen luid- sprekers die de laagste tonen van het muziekspectrum weergeven. Over het algemeen ligt het werkings- gebied van een subwoofer tussen 30Hz en 150Hz. Veelal worden 18” en 15”-speakers gebruikt als subwoofer en in mindere mate 12” en 10”. Een subwoofer is voorzien van een, twee of soms drie luidsprekers.

CARDIOïDE OPSTELLINg

De afstraling van een subwoofer is in theorie omnidirectioneel. Dit betekent concreet dat er dezelfde geluidsdruk onder iedere hoek ten opzichte van de subwoofer is. In de praktijk is dit niet helemaal het geval maar als uitgangspunt kun je hier prima van uitgaan. Nadeel van een subwoofer is dat er dus ook relatief veel signaal op het podium terecht komt. Met name bij een klas- siek orkest of een ander kritische situatie waar de kans op rondzingen van lage tonen op de loer ligt kan dit erg lastig zijn. Als je meerdere subwoofers beschikbaar hebt dan is het interessant om eens te experimenteren met zogenaamde cardioïde opstellingen voor subwoofers. Bij een cardioïde opstelling wordt de geluidsdruk aan de achterzijde van de subwoofer lager. Een een- voudige opstelling is twee subwoo- fers op elkaar geplaatst. De boven- ste subwoofer zet je met de voor- kant richting het podium, terwijl de onderste subwoofer richting de zaal wijst. De bovenste subwoofer sluit je nu uit fase aan. Je zult nu merken dat het geluidsniveau van de sub- woofer op het podium aanzienlijk gedaald is.

DELAY-UNIT

Tweede opstelling die iets meer voorbereiding vraagt is het achter elkaar plaatsen van subwoofers. Iedere subwoofer heeft in deze opstelling zijn eigen versterker nodig. Alle subwoofers wijzen richting de zaal met een tussenafstand van de frontpanelen van bijvoor- beeld een meter. Met behulp van een delay-unit zet je nu een meter delay op de voorste subwoofer. Je zult nu merken dat de geluidsdruk aan de achterzijde van de achterste subwoofer gedaald is. Indien je drie subwoofers op een afstand van een meter tussen de frontpanelen plaatst dan moet je deze een delay geven van twee meter enzovoorts. Hoe langer je de lijn van subwoo- fers maakt, des te lager zal het uit- eindelijke geluidsniveau achter de laatste subwoofer worden. Daar- naast ontstaat er nog een ander effect namelijk ‘beam-stearing’. Naar gelang je meer subwoofers in een lijn zet, gaan de subwoofers als het ware steeds meer naar hetzelfde punt wijzen (in het verlengde van de lijn van subs). In het centrum, midden voor de lijn van subs, zal het geluidsniveau veel hoger zijn. Naarmate je meer naar de buitenzij- de van de ‘beam’ gaat, zal het niveau dalen. Op deze wijze kun je min of meer bepalen waar de sub- woofers extra geluidsdruk moeten leveren en op welke plaatsen dit minder moet zijn. Deze toepassing wordt vaak gebruikt op locaties waar het kritisch is als het gaat om geluidoverlast.

VLAKKE VLOER

De plaatsing van een subwoofer is erg belangrijk. Gebruik een subwoofer zoveel als mogelijk op een vlakke vloer. Door de zogenaamde loading van de vloer levert een verdubbe- ling van de geluidsdruk op in verge- lijk met een subwoofer die bijvoor- beeld gevlogen wordt. Als je besluit om de subs te vliegen (in geval je bijvoorbeeld geen ruimte op de vloer hebt), moet je er rekening mee houden dat je dan het dubbele aantal subwoofers moet vliegen om dezelfde geluidsdruk te behalen.

GELUIDSDRUK

Mocht je iets meer of minder geluidsdruk van de subwoofers wil- len dan is experimenteren met de plaatsing op de vloer aan te raden. Plaats je de subwoofers bijvoor- beeld op de vloer en dan ook nog tegen een muur dan verdubbel je de geluidsdruk nogmaals. Omgekeerd werkt dan uiteraard ook. Indien je teveel geluidsdruk van je subwoofers hebt en ze staan vlak bij een muur dan is het verstandig om te kijken wat er gebeurt als je de subwoofers verder van de muur plaatst. Daarnaast zou je ook eens moeten experimenteren met de subwoofers in plaats van standaard links/rechts van het podium eens te verdelen over de voorzijde van het podium. Ook hiermee zul je verras- sende verschillen merken.

EXPERIMENTEREN

Zoals je ziet is het plaatsen van een subwoofer niet zo eenvoudig als het ogenschijnlijk lijkt. Experimenteren met de positie van de subwoofers maakt het vaak mogelijk om veel van de eventuele problemen op te lossen.


Warning: count(): Parameter must be an array or an object that implements Countable in /home/p22842/domains/sigmaaudio.nl/public_html/wp-includes/class-wp-comment-query.php on line 388